Portal informacyjny, największa baza informacji o Darłowie, Darłówku i gminie Darłowo oraz interaktywne plany i mapy.

  SERWIS INFORMACYJNY

  INFORMACJE DLA TURYSTÓW

  BAZA NOCLEGOWA

  MAPY I PLANY

  DZIAŁ OGŁOSZEŃ

  REKLAMA

Auta Retro

REKLAMY

"Lidia" HOTEL SPA w Darłówku
"Lidia" HOTEL SPA w Darłówku

Ogłoszenia Katalog Foto galeria Mapy

 

wizyt: ogółem 12104620, w sierpniu 10790, dziś 373; on-line: 78

Echo Darłowa

Alfaber Brail\'a

Genialny wynalazek

Z okazji Międzynarodowego Roku Braille'a warto przypomnieć jego sylwetkę i dokonania na rzecz niewidomych.

Ludwik Braille najmłodszy z czworga dzieci przyszedł na świat 4 stycznia 1809 r. w rodzinie rzemieślniczej w Coupvray - w miasteczku, oddalonym o 45 km na wschód od Paryża. Miasteczko zamieszkiwało wówczas 170 rodzin. Braille'owie posiadali: zagrodę, budynki gospodarcze, 3 hektary ziemi i warsztat rymarski. Ludwik był żywym, inteligentnym chłopakiem. Lubił zwierzęta. Chętnie pomagał siostrom przy pracach w kurniku i oborze. Miał własnego psa Mendora, chętnie śpiewał. Szczególnie jednak interesował go warsztat rymarski ojca. W 1812 roku, chcąc, podobnie jak ojciec, uszyć uprząż końską, przekłuwał skórę. Ostre narzędzie wyśliznęło się z rączki dziecka i utkwiło w prawym oku. Półtora roku później infekcja przeniosła się na lewe oko. I tak w wieku pięciu lat stracił całkowicie wzrok. Było to dużym przeżyciem dla chłopca i jego rodziny. Włączali go do wszelkich prac domowych i gospodarskich, aktywizowali go. Zabierali na 4 jarmarki w roku, a co tydzień na targ. Rodzice sprzedawali produkty rolne i wyroby rymarskie. Ludwik pomagał w zbiorze winogron w ojcowskich winnicach. To wyrabiało manualnie palce chłopca. Gdy osiągnął wiek szkolny rozpoczął naukę w bezpłatnej szkole dla ubogich wraz z widzącymi rówieśnikami, ucząc się metodą pamięciową. Niewidomym zainteresował się opat Palluy. Uczył go liczyć, wędrował z nim po licznych okolicznych wzgórzach. Przekazał Ludwikowi przesłanie, które towarzyszyło mu przez całe życie: "Droga życia nierzadko jest kamienista. Każdy z nas ma na tym świecie swoją ścieżkę. Często jest ona trudna. Jeżeli nie przestajemy iść dalej; jeżeli mamy w sercu odwagę i wierzymy, że Bóg jest źródłem pomocy; jeżeli wyciągamy rękę do innych, którzy, jak my, potykają się, wówczas na pewno znajdziemy szczęście, na najtrudniejszej nawet ścieżce. Pamiętaj o tym!"

Dzięki uzyskanemu stypendium 15 lutego 1819 roku 10-letni Ludwik został przyjęty do Królewskiego Instytutu dla Młodych Niewidomych w Paryżu. Braille spędził w trudnych warunkach w instytucie 33 lata.  Czteropiętrowy budynek pochodził z XII wieku. Mury szare, ponure, wilgotne pokrywały szkołę, internat i warsztaty. Założycielem pierwszej szkoły dla niewidomych we Francji w 1784 r. był Valentin Hauy. Niewidomi uczniowie paryskiego instytutu posługiwali się książkami, pisanymi w alfabecie łacińskim, z powiększonymi literami, pisanymi wypukłą linią ciągłą. W chwili przybycia do instytutu Braille'a, miejscowa biblioteka liczyła tylko 14 pozycji. Było to pismo Valentina Hauy. Pierwszy raz spotkał się Braille z Valentinem Hauy na terenie instytutu 21 sierpnia 1821 roku. Hauy był wówczas starcem, który zmarł rok później.

W instytucie, poza wspomnianym pismem Hauy'a uczył się matematyki, którą lubił, geografii, historii, gry na pianinie, wiolonczeli, organach. Korzystał z bezpłatnych lekcji profesora konserwatorium. Życzliwym dla Braille'a był jeden z dyrektorów instytutu, dr Pignier, nazywany drugim założycielem instytutu, ze względu na serdeczny stosunek do uczniów. Braille'owi postarał się o pracę organisty w kościele Saint-Nicholas-des-champs. Braille utożsamiał muzykę organową z modlitwą. Będąc uczniem instytutu, uczył się następujących czynności zawodowych: robić na drutach, kręcić powrozy, prząść, tkać, pleść koszyki, naprawiać buty, wyplatać krzesła. Tak, więc nauka w instytucie była różnorodna. Obejmowała także przygotowanie zawodowe.

Ludwik był człowiekiem utalentowanym. W latach 1820-1828 otrzymał liczne nagrody, m.in. za prace trykotarskie, wykonanie pantofli z materiału i ze sznurka, za wyniki w gimnastyce, historii, geografii, atletyce, retoryce, kompozycji, logice, algebrze, grze na wiolonczeli i fortepianie. Należał do najzdolniejszych uczniów. W instytucie obowiązywała surowa dyscyplina. Za wykroczenia wychowawcze wymierzano kary, np. chłostę, bicie, głodówkę, o suchym chlebie, siedzenie w kozie. Uczniowie rzadko opuszczali instytut. Szli wówczas, trzymając się liny.

Człowiekiem, który zainspirował Braille'a do pracy nad specjalnym alfabetem dla niewidomych, był Charles Barbier de la Serre, kapitan artylerii w królewskim wojsku. Opracował on dwudziestopunktowy szyfr do porozumiewania się oficerów nocą. Było to pismo, które dzięki kombinacjom punktów i kresek pozwalało zapisywać i odczytywać bez światła żołnierskie meldunki i rozkazy. Było to tzw. pismo sonograficzne, dźwiękowe, nocne. W 1820 r. zapoznał z nim paryski instytut, w celu wykorzystywania przez niewidomych. Nowym pismem zainteresował się Braille. W wyniku dociekań stwierdził następujące braki: zawiłość, nieuwzględnienie ortografii, interpunkcji, cyfr, znaków matematycznych. Trzeba je było ulepszyć. Zajął się tym Braille, głównie nocą, w uczniowskiej sypialni i w czasie wakacji w rodzinnym domu. W październiku 1824 roku, gdy Braille miał 15 lat, alfabet był gotowy, ale nadal go ulepszał. Za datę zakończenia pracy nad nim przyjmuje się rok 1837. Punkty zostały zredukowane do sześciu. Jest to pionowy dwuszereg, po 3 punkty w każdym. Kombinacja tych punktów daje 63 znaki. Są to: litery, znaki interpunkcyjne, cyfry, znaki matematyczne i nuty. W 1827 roku wydano w brajlu pierwszy podręcznik "Gramatykę gramatyk". Praca nad alfabetem nie przeszkodziła w jego własnym kształceniu się. Uczęszczał do college de France. W 1833 roku ukończył wykształcenie muzyczne. W 1828 roku przystąpił do opracowania muzykografii. Dotąd nie było nut. Niewidomi mogli grać z pamięci ze słuchu. W 1829 roku wyszedł pierwszy podręcznik, zawierający całokształt pisma Braille'a - "metoda pisania za pomocą punktów, wyrazów oraz nut do muzyki i śpiewu, ułożona do użytku niewidomych". Miał propozycję uczenia niewidomego z rodziny panujących w Austrii, lecz jej nie przyjął. Chciał służyć zaspokojeniu potrzeb wszystkich niewidomych. Wie, że jego podręczniki są duże objętościowo. Zaleca, więc, by były redagowane zwięźle. Zajmował się też korespondencją niewidomych z widzącymi przy użyciu zwykłego alfabetu. Skonstruował w tym celu specjalne urządzenie. Ósmego sierpnia 1828 roku na wniosek dyrektora instytutu, dra Pignier, Braille oficjalnie został nauczycielem korepetytorem. Nieoficjalnie uczył od 18. roku życia. Wskutek małej liczby nauczycieli wykładał: gramatykę, arytmetykę, algebrę, geometrię, a także uczył gry na wiolonczeli i skrzypcach. Pomiędzy nauczycielami i uczniami istniała serdeczna więź wzajemnego porozumienia. Słuchali go i nie żałowali sił i czasu na naukę. Doszedł do tytułu profesora. Odznaczał się erudycją, sumiennością, cierpliwością i zdolnościami dydaktycznymi. Oto jak wspomina jego lekcje niewidomy biograf, Hipolit Coltat. Zawsze świetnie przygotowane, były dla wszystkich przyjemnością. Z niecierpliwością czekano na nie. Potrafił zainteresować wykładowym przedmiotem, ożywić lekcje, łączyć powagę tematu z dowcipem i przyjemną formą wykładu.

20-letni Ludwik był średniego wzrostu, wątły, o cerze bladej, świadczącej o słabym zdrowiu. Głowę trzymał nieco pochyloną ku przodowi. Blond włosy wiły się w naturalnych lokach. Rysy twarzy naturalne. Był ruchliwy, chód miał swobodny. Emanowała z niego dobroć i życzliwość dla innych współkolegów nauczycieli, uczniów, rodziny. Nosił obowiązujący w instytucie czarny, sukienny mundur. Jedynie wyszywane złotem palmowe gałązki na kołnierzyku odróżniały go od uczniów. Był lubiany i ceniony. Miał własny pokoik w instytucie. Samotność sprzyjała pracy twórczej. Wraz z innymi nauczycielami był zapraszany przez dra Pigniera, gdzie poznawał życie towarzyskie, nabierał ogłady. Miał niewidomych przyjaciół. Byli nimi: Gabriel Gauthier, z którym łączył go czas spędzony w instytucie, lata szkolne, młodość, wiek dojrzały. Drugim przyjacielem był młodszy - jego uczeń - Hipolit Coltat. Wszyscy trzej byli nauczycielami. Stanowili dla Ludwika - poza rodziną - wsparcie w trudnych chwilach życia, zwłaszcza wobec przeciwników jego systemu. Życie Braille'a było twórcze, czynne i urozmaicone. Cechowała go radość życia. Ale wyczerpywały się jego siły. Czuł się zmęczony, osłabiony, miał zawroty głowy, krwotoki, które pod koniec życia się nasilały. Nie narzekał na dolegliwości, chętnie słuchał czytanej mu lektury. Ograniczono mu obowiązki szkolne, by miał więcej czasu na wypoczynek. Trudne warunki, w jakich pracował instytut, spowodowały, że znalazły się rządowe środki na wybudowanie nowego gmachu dla instytutu, dostosowanego dla potrzeb niewidomych. Powstał on przy Bulwarze Inwalidów, w Paryżu. Jego otwarcie nastąpiło 22. lutego 1844 roku, przy licznie zaproszonych gościach. Korzystając z okazji zademonstrowano im nowy system Braille'a, który zyskał aplauz zebranych. Był to tryumf wynalazcy. Datę tę uznano za legalizację alfabetu. Na oficjalne zatwierdzenie przez władze oświatowe Francji trzeba było poczekać aż do 1854 roku. Ów wynalazek okazał się genialnym rozwiązaniem wszelkich problemów zapisu i odczytywania tekstów przez niewidomych. Alfabet był przydatny zarówno dla tekstów literackich, jak i zapisów matematycznych i nut. Choroba nasilała się. Braille przygotowuje się na śmierć z takim spokojem, jak na zwykłą podróż. Umiera 6. stycznia 1852. roku. Zostaje pochowany na cmentarzu parafialnym w Couvpray. Po stu latach został ekshumowany i przeniesiony do Panteonu, gdzie spoczął obok królów, uczonych, pisarzy i duchownych.

W II poł. XIX wieku pismo Braille'a zaczęto stosować w wielu krajach Europy. Na kongresie w sprawie niewidomych i głuchoniemych w Paryżu w roku 1887., zdecydowanie poparto system Braille'a. Podobną uchwałę podjęto na trzecim kongresie w Berlinie w 1889. roku. Pierwszy dostosował alfabet Braille'a do języka polskiego Alfred Schonfeld. Z jego opracowania skorzystał Zakład Ciemnych we Lwowie. Pracowały nad tym Matka Elżbieta Róża Czacka i S. Teresa Landy. Matka Czacka była twórczynią tzw. Skrótów laskowskich. Ujednolicony system Braille'a zatwierdziło polskie Ministerstwo Oświecenia Publicznego i Wyznań Religijnych w 1934. roku.

Książki brajlowskie są duże objętościowo i drogie i dlatego najczęściej są dostępne w bibliotekach. Stąd wypożyczają je indywidualni odbiorcy, niemający warunków do przechowywania ich w prywatnych mieszkaniach. Można to prześledzić na przykładzie Harrego Pottera. Pierwsza część jego przygód mieściła się w 4 tomach, ok. 250 stron w czarnym druku), druga, w pięciu, a trzecia w 9 tomach.

Ludwik Braille jest dobroczyńcą niewidomych. Jego wynalazek zrewolucjonizował pismo dla niewidomych, ułatwiając: naukę, pracę, działalność społeczną, życie codzienne, komunikację międzyludzką. Mówi się, że Braill otworzył niewidomym bramy wiedzy.

Powszechny dostęp do komputerów i internetu nie eliminuje systemu Braille'a, lecz ma w nim zastosowanie. Zwiększenie liczby punktów do ośmiu pozwoliło na zapis 250 znaków. Pismo brajla jest wykorzystywane w monitorach brajlowskich, umożliwiających niewidomym użytkownikom odczytanie tekstu wyświetlonego na monitorze. Pismo brajla jest nadal potrzebne i przydatne. Trzeba też wokół tego pisma stworzyć odpowiedni klimat, aby niewidomi je doceniali i chcieli się nim posługiwać.

 

L. Walkiewicz
Darłowo, ED 10/2009

Auta Retro

strona główna

o nas

reklama

kontakt

Serwis informacyjny o Ziemi Darłowskiej

infopomorze.pl | iwczasy.pl | plan.darlowo.pl | plan.dabki.info | plan.wicie.info
mapa.gmina.darlowo.pl

 

 

 

Wszelkie prawa zastrzeżone. © 2005-2009 www.infodarlowo.pl, www.infopomorze.pl